Komentarz
Edward Klimczak

NIEMCY
ZJEDNOCZENIE »POD PRZYMUSEM«

Wymiana bezwartościowej marki NRD i zastąpienie jej najtwardszą walutą świata – DM, to praktycznie likwidacja wschodnioniemieckiego państwa, które wchodząc w unię monetarną z RFN przekazało swoją suwerenność finansową, a zatem i polityczną, do Bonn. W tym momencie proces zjednoczeniowy Niemiec znalazł się  — jak w szachach — "pod przymusem", tj. jeden z graczy wykonał taki ruch (szach?), którym zmusił swojego partnera do wykonywania ruchów z góry przez niego przewidzianych, aż do otrzymania mata. O ile atakujący jednak źle obliczył rozgrywkę, to sam może wpaść w zastawioną przez siebie pułapkę i tym samym pozbawić się zwycięstwa. Niemiecko-niemiecka pułapka polegać może na tym, że Republika Federalna nie wytrzyma gospodarczego obciążenia, jakie niesie ze sobą finansowanie kapitalistycznej "pieriestrojki" 16 milionów "braci i sióstr" za Łabą — i jeszcze tysiąc kilometrów dalej na Wschodzie. Pierwszą oznaką gospodarczej nieefektywności może być inflacja, której marka zachodnia jak dotąd właściwie nie zna. Inflację wywołują podwyżki cen albo znaczne podwyżki płac, za którymi zwykle idą — w przypadku produkcyjnej niewydolności gospodarki — kolejne podwyżki cen. Tak zaczyna się spirala inflacji.

W dniu 1 lipca na pierwszy ogień poszło 25 mld DM, które zastąpiły wschodnie banknoty z podobizmami Marksa, Engelsa, Clary Zetkin i innych czołowych marksistów-leninistów. Dokonano likwidacji socjalistycznego pieniądza i — symbolicznie — likwidacji socjalistycznej ideologii. Te 25 mld to pierwszy zastrzyk, gdyż miesięcznie potrzeba w NRD na pensje i wypłaty ok. 6 mld DM. Łatwo obliczyć więc, że zjednoczenie już w tym roku kosztować będzie RFN 60 mld DM, nie licząc oczywiście rządowych i prywatnych inwestycji, których wielkość nie jest jeszcze znana. Na inflację marki zachodniej "pracują" strajkujący robotnicy w NRD, którzy otrzymawszy pierwsze wypłaty w twardej walucie stwierdzili, że nie są w stanie sprostać twardym cenom produktów z RFN. Żądają znacznych podwyżek zarobków. Na inflację pracują ich przedsiębiorstwa ogłaszające jedno po drugim upadłość, gdyż nikt nie chce kupować ich niskojakościowych produktów. Na inflację pracuje również NRD-owska administracja, która nie spieszy się z wydawaniem zezwoleń zachodnioniemieckim firmom na podjęcie działalności gospodarczej. lnflacjogennie muszą działać i podwyżki cen w NRD,gdzie niektóre produkty jak i usługi są nawet droższe niż w RFN (np. założenie telefonu w RFN DM 65,-, a w NRD — DM 150,-).

W NRD panuje tymczasem chaos; nie działają już tu własne mechanizmy władzy, chyba że siłą inercji. Niebezpieczne jest to — jak podał hamburski magazyn polityczny Der Spiegel z dn. 25.06. — że z inwestowaniem w NRD zwlekają poważni przedsiębiorcy przemysłowi, a więc z sektora produkcji. W awangardzie są banki, firmy ubezpieczeniowe oraz handel. Pionierami zachodniej przedsiębiorczości są handlarze narkotyków i różnej maści gangi otwierające domy publiczne (Eros-Center), nocne lokale, pisma pornograficzne, peep-shows (striptease) lub hale gier hazardowych. Wszystko to "za zgodą decydentów (starych-nowych?) od polityki i administracji".

Oba rządy niemieckie czują się więc zmuszone do szybkiego działania, aby skrócić okres chaosu do minimum. Dlatego też projekt kanclerza Kohla sfuzjowania administracji obu państw wspólnymi wyborami do Bundestagu jeszcze w tym roku został zaakceptowany nawet przez opozycję, dotychczas krytykującą proces zjednoczeniowy jako zbyt szybki. Na drodze do ostatecznego zjednoczenie nie ma więc żadnych wewnątrzpolitycznych przeszkód, a za usunięcie przeszkód zewnętrznych rząd Kohla gotów jest słono zapłacić. Pierwsze 5 mld DM poszło już do Moskwy. Pójdą i następne. Na pytanie, czy mnożona w mennicy twarda marka może zmięknąć — będzie można udzielić odpowiedzi chyba jeszcze w tym roku.

Edward Klimczak
    Berlin, 8.07.1990 

Forum (Twój komentarz) dot. wydania Poglądu nr 163-164:
 
Linki:
www.jow.pl
www.edwardklimczak.de (tłumaczenia sądowe: jęz. angielski, niemiecki, polski, rosyjski)
www.userpage.fu-berlin.de/klimczak
www.russischkurs-mgu.de
http://www.solidarni.waw.pl/