Edward Klimczak

Jak powstał "Pogląd" i "Towarzystwo "Solidarność"
(ciąg dalszy ze strony głównej)

O "Poglądzie" i "Towarzystwie Solidarność"
Źródło: Solidarność Walcząca, 25-lecie powstania. Wydanie jubileuszowe.

   KOS troszczy się również o sprawy osobiste Polaków, którzy w Berlinie Zachodnim zostali zaskoczeni wprowadzeniem stanu wojennego w Polsce. Służymy im radą i pomocą na miarę naszych możliwości: w 1983 r. KOS wydaje poradnik "Prawo azylu", ja sam zaś organizuję na Freie Universität bezpłatne kursy języka niemieckiego, troszczymy się także o pierwszych wydalanych z kraju działaczy "Solidarności". Już w styczniu 1982 r. rozpoczynamy wydawanie dwutygodnika „Biuletyn KOS”, przemianowanego w 1983 r. na „Pogląd”. Wówczas też Komitet Obrony Solidarności przekształca się w "Towarzystwo Solidarność”, organizację wyższej użyteczności publicznej działającej społecznie zgodnie z wymogami niemieckiego prawa, a "Biuletyn Informacyjny" zmienia szatę graficzną i nazwę na "Pogląd". Intensywnie wyspółpracujemy z podziemnymi strukturami niezależnych wydawnictw w Polsce, tzw. drugiego obiegu, szczególnie ze strukturami „SW” („Solidarności Walczącej”).
    Do 1991 r. wydano w Berlinie Zachodnim około 180 numerów pisma i ponad 20 pozycji książ-kowych. Szereg wydań „Poglądu” pod tytułem „Meinung” ukazało się również w języku niemieckim. Ostatnie numery „Poglądu” wydawano w latach 1989-1990 Polsce w Warszawie, jednakże ze względu na blokadę kolportażu stwarzaną przez komunistyczną RSW Prasa-Książka „Ruch” wydawnictwo zostało zamknięte.

   Ostatnie polityczne działania "Poglądu" to udział jego wydawcy w charakterze wiceprzewodniczą-cego Okręgu Wyborczego w Berlinie Zachodnim (ambasada PRL) w tzw. „kontraktowych” wyborach do Sejmu w czerwcu 1989 r. oraz wyborach prezydenckich w grudniu 1990 r.

   Od latach 90-ych i do chwili obecnej wydawca Poglądu współpracuje z JOW-em, tj. ruchem Jednomandatowych Okręgów Wyborczych i jego moderatorem prof. Jerzym Przystawą z Wrocławia.

O "Poglądzie" i "Towarzystwie Solidarność"

   Od samego początku Komitet Obrony Solidarności skupiał się na dwu rodzajach działalności: pomocy działaczom „Solidarności”, represjonowanym w stanie wojennym oraz na informowaniu społeczeństwa i Polaków na Zachodzie o sytuacji w Polsce. E. Klimczak udzielał wywiadów w charakterze rzecznika „Solidarności” zachodnim mediom, organizował i współorganizował konferencje prasowe i demonstracje, również poza Berlinem, np. w Oslo z okazji wręczenia Wałęsie nagrody Nobla (5 tys. ulotek w jęz. norweskim)

   Przewodniczący "Towarzystwa Solidarność” E. Klimczak utrzymywał bliskie kontakty z rządem Polski na Emigracji w Londynie: w 1983 r. był mianowany przez prezydenta emigracyjnego rządu członkiem Rady Narodowej w Londynie. Członkowie rządu emigracyjnego przyjeżdżali na spotkania do Berlina Zachodniego. Współpracowano też krótko z francuskim związkiem zawodowym Force Ouvriere, który opiekował się więzionym w Polscie w 1982 r. Edmundem Bałuką, legendarnym przywódcą strajków na Wybrzeżu w 1970 r.
    Tow. „Solidarność”—„Pogląd” było najsilniejszą organizacją polonijną i prosolidarnościową w Niemczech w latach 80-ych. Pomoc polskiemu podziemiu polegała na przemycie do Polski maszyn i materiałów drukarskich, sprzętu nasłuchowego, nadajników radiowych i telewizyjnych. Przez granicę przemycano też książki, nie tylko paryską „Kulturę” Jerzego Giedroycia czy własne wydawnictwa w miniwydaniach, ale też literaturę w języku rosyjskim i ukraińskim. Przerzuty dla Wydziału Wschodniego Solidarności Walczącej organizowane przez Kazimierza Michalczyka trwały do końca 1990 r. roku. Po 1989 r. utrzymywano nadal kontakt z Odziałem Poznańskim SW, a Leszek Kaleta obsługiwał  „SW” we  Wrocławiu.
    W czasie stanu wojennego zachodnioberlińskie Tow. „Solidarność” — „Pogląd” udzielało pomocy finansowej i sprzętowej każdej polskiej organizacji, która o to prosiła.
    „Pogląd” jako pismo miał licznych korespodentów w Polsce (piszących pod pseudonimami) , w wielu krajach Europy, w Ameryce i Australii. Do dwutygodnika „Pogląd” pisywali między innymi Władysław Bartoszewski, Romuald Szeremietiew, Marek Lenert, Wanda Falkowska, Andrzej Gebert i Maciej Rybiński, który przez prawie rok był redaktorem naczelnym pisma. Pierwsze kroki literackie czy dziennikarskie stawiali w „Poglądzie” esseista i pisarz Janusz Rudnicki oraz Piotr Kowalczuk, później korespondent BBC.  Przez ponad dwa lata pracowali w „Poglądzie” Julita i Czesław Karkowscy, później i obecnie w  nowojorskim „Nowym Dzienniku”. 

   Do 1991 r. wydano w Berlinie Zachodnim około 180 numerów pisma i ponad 20 pozycji książ-kowych. Szereg wydań „Poglądu”  pod tytułem  „Meinung” ukazało się również w języku niemieckim. Ostatnie numery „Poglądu” wydawano w latach 1989-1990 Polsce w Warszawie, jednakże ze względu na blokadę kolportażu stwarzaną przez komunistyczną RSW Prasa-Książka  „Ruch” wydawnictwo zostało zamknięte.

Źródło: Solidarność Walcząca, 25-lecie powstania. Wydanie Jubileuszowe.